Steeds meer huishoudens kijken naar manieren om hun woning energiezuiniger te verwarmen. De warmtepomp wordt daarbij vaak genoemd als alternatief voor de traditionele cv-ketel. Maar kun je zomaar in iedere woning een warmtepomp installeren?
Dat ligt iets genuanceerder. Of een warmtepomp goed bij je huis past, hangt onder andere af van de isolatie, het verwarmingssysteem en hoeveel warmte je woning nodig heeft. Wie overweegt om over te stappen, doet er daarom goed aan eerst naar het huis zelf te kijken.
Hoe werkt een warmtepomp?
Een warmtepomp gebruikt warmte die al aanwezig is in de omgeving. Afhankelijk van het type systeem wordt deze warmte bijvoorbeeld uit de buitenlucht of bodem gehaald. Met behulp van elektriciteit wordt de temperatuur verhoogd, zodat de energie gebruikt kan worden om de woning en eventueel het tapwater te verwarmen.
Doordat een groot deel van de benodigde warmte uit de omgeving komt, kan een warmtepomp veel efficiënter met energie omgaan dan elektrische verwarming waarbij elektriciteit rechtstreeks in warmte wordt omgezet.
Isolatie speelt een belangrijke rol
Voordat je naar een warmtepomp kijkt, is het verstandig om te controleren hoe goed je huis geïsoleerd is. Een woning die veel warmte verliest, heeft namelijk continu meer energie nodig om comfortabel warm te blijven.
Denk hierbij aan dak-, vloer- en muurisolatie, maar ook aan het glas in de woning. Vooral bij oudere woningen kunnen verbeteringen op dit gebied een belangrijke eerste stap zijn.
Dat betekent overigens niet automatisch dat een ouder huis ongeschikt is voor een warmtepomp. Wel kan het nodig zijn om eerst enkele andere maatregelen te nemen.
Hoe wordt je woning nu verwarmd?
Ook het huidige afgiftesysteem is belangrijk. Veel warmtepompen werken efficiënt met een relatief lage watertemperatuur. Vloerverwarming is daar bijvoorbeeld zeer geschikt voor.
Heb je radiatoren? Dan hoeft dat niet direct een probleem te zijn. Sommige radiatoren zijn geschikt voor lagere temperaturen en er bestaan verschillende soorten warmtepompen en combinatiesystemen.
Een eenvoudige manier om een eerste indruk te krijgen, is door tijdens een koude periode te kijken of je woning comfortabel blijft wanneer de aanvoertemperatuur van de cv-ketel lager wordt ingesteld.
Hybride of volledig elektrisch?
Wie zich verdiept in een warmtepomp komt al snel verschillende systemen tegen. Grofweg kun je kiezen tussen een hybride oplossing en een volledig elektrische warmtepomp.
Bij een hybride warmtepomp blijft de cv-ketel aanwezig. De warmtepomp verzorgt zoveel mogelijk de verwarming, terwijl de cv-ketel kan bijspringen wanneer dat nodig is en doorgaans het warme tapwater verzorgt.
Een volledig elektrische warmtepomp kan de cv-ketel helemaal vervangen. Hiervoor moet de woning wel geschikt zijn en is vaak een goede isolatie belangrijk.
Denk ook aan de beschikbare ruimte
Een warmtepomp bestaat uit apparatuur die ergens geplaatst moet worden. Bij veel systemen is er zowel binnen als buiten ruimte nodig. De buitenunit moet bovendien op een geschikte plek komen te staan, waarbij onder andere rekening gehouden moet worden met geluid en afstand tot omliggende woningen.
Binnen kan bij een volledig elektrische installatie daarnaast ruimte nodig zijn voor bijvoorbeeld een voorraadvat voor warm water.
Neem de beschikbare ruimte daarom mee voordat je een bepaald systeem kiest.
Wat betekent een warmtepomp voor je stroomverbruik?
Een warmtepomp werkt op elektriciteit. Na installatie zal het elektriciteitsverbruik van de woning daarom stijgen. Daar staat tegenover dat het gasverbruik flink kan dalen of zelfs volledig kan verdwijnen.
Juist daarom wordt een warmtepomp regelmatig gecombineerd met zonnepanelen. Een deel van de elektriciteit die nodig is voor het verwarmen van de woning kan dan zelf worden opgewekt.
Het is daarbij verstandig om naar het totale energieverbruik van het huishouden te kijken in plaats van alleen naar het huidige stroomverbruik.
Begin bij je woning, niet bij de warmtepomp
Een warmtepomp kan een interessante stap zijn bij het verduurzamen van een woning, maar het is geen kwestie van simpelweg de cv-ketel vervangen door een nieuw apparaat.
Kijk eerst naar de isolatie, het huidige verwarmingssysteem, de beschikbare ruimte en het energieverbruik. Vervolgens kun je bepalen welk type warmtepomp daar het beste bij aansluit.
Door die volgorde aan te houden, voorkom je dat je een systeem kiest dat niet goed bij de woning past en vergroot je de kans dat de warmtepomp straks comfortabel én efficiënt kan verwarmen.